Perfecte cosplay, kapotte cosplayer
Het woord cosplay is een samenvoeging van “costume” en “play”, en lange tijd stond het vooral voor lol hebben. Maar de lat komt steeds hoger te liggen en diverse cosplayers geven aan dat het een mentale tol heeft. ‘Goed genoeg’ lijkt soms niet meer te bestaan.
Er zijn verschillende redenen waarom je bent begonnen met cosplay. De een wilde eer doen aan een specifiek personage, de ander maakt graag kostuums en weer een ander vindt het vooral leuk om in de huid van een ander te kruipen. Wat je reden ook is, vaak is de kern hetzelfde. Lol hebben. Plezier maken.
Maar al snel komt er een nieuw stemmetje omhoog, geven diverse cosplayers aan. “Die pruik is niet perfect gestyled.” “Het kostuum is niet 100% accuraat.” “Deze foto is niet goed genoeg.” Over de jaren heen zijn we plots enorm kritisch geworden. Als iets niet helemaal exact hetzelfde is als het karakter op het scherm, of iets niet tot in de puntjes is afgewerkt, is het rotzooi. Tenminste, dat is wat we ervan maken.
Kritiek van buitenaf
De buitenwereld helpt daar niet bij. Het is geen geheim dat social media een enorme druk oplegt om het perfecte plaatje weer te geven. Dat geldt voor cosplay, maar ook daarbuiten.
En daar komen de kritische reacties van de community soms nog bij. Het zal niet de eerste keer zijn dat een cosplayer kritiek krijgt omdat die niet exact hetzelfde lichaamstype heeft als het personage dat wordt uitgebeeld. En dan hebben we het nog niet eens over discriminatie op basis van huidskleur gehad.
“Je lijkt niet op het personage”, is een opmerking die steeds vaker gemaakt wordt. Maar wie zegt dat dat het doel is? Cosplay is voor velen het uiten van fandom over een franchise of personage. Niemand heeft ooit gezegd dat je als twee druppels water op een personage moet lijken om diegene te kunnen cosplayen.
Dit soort opmerkingen hoor je online, maar ook op cons komt dergelijk gedrag voor. Van ernstige gevallen als discriminatie tot schijnbaar kleine voorvallen waarbij iemand kritiek krijgt op de make-up. Bovendien is een conventie dé plek om jezelf te vergelijken met de rest van de gemeenschap. Het is verleidelijk om jezelf af te meten tegen meer ervaren of vakkundige cosplayers, die soms een net iets mooier kostuum hebben.
Body dismorphia, anxiety en zelfbeeld
Al dit soort invloeden hebben een negatief effect op cosplayers. Cosplayers spreken zich online uit over de drang om zo perfect en accuraat mogelijk te zijn, met als gevolg dat een kostuum zoveel tijd kost dat het nooit wordt afgemaakt. Er verschijnen verhalen van mensen die hun lichaam proberen aan te passen, zodat het vergelijkbaar is met dat van een karakter, met eetproblemen en body dismorphia als gevolg.
Mensen krijgen paniekstoornissen, deuken in hun zelfvertrouwen. Ze komen in de verleiding veel te veel geld uit te geven aan een kostuum, in de hoop deze perfect te maken. Het kan er zelfs toe leiden dat je je kostuum – waar je zo hard aan gewerkt hebt – niet meer aan de buitenwereld durft te tonen, omdat je bang bent voor kritiek en afwijzingen. Soms stop je zelfs wel helemaal met cosplay.
Klinkt dat overdreven? Dat is het niet. Perfectionisme kan namelijk ten koste gaan van je mentale welzijn en kwaliteit van leven, zegt psycholoog Madeline Dijckmeester tegenover het AD. “Je durft bijvoorbeeld geen fouten te maken, je kunt niet genieten van succes of je bent alleen gefocust op wat beter kan. Dit kan leiden tot uitstelgedrag en stress, of tot de angst niet goed genoeg te zijn.”
Perfectionisme kan leiden tot uitstelgedrag en stress, of tot de angst niet goed genoeg te zijn.
Is dit het waard?
Perfectionisme is daarmee een zorgwekkende trend in de community. Je kunt je afvragen wanneer we zijn vergeten dat het doel was om lol te hebben. De creatieve expressie van jezelf en je hobby’s. Het vermaak met vrienden. Het plezier in het maken van je outfit of het spelen van je favoriete personage.
Net als de rest van de wereld zijn we veel te veel geobsedeerd geraakt met alles perfect doen. Maar wat heb je nu écht bereikt als je cosplay 100% accuraat is, terwijl je lichaam schreeuwt om eten? Als je ogen dichtvallen door het slaaptekort van de con crunch? Als je brein oververmoeid is van alle stress en je onderbewustzijn nog steeds schreeuwt dat het niet goed genoeg is? Is dat nu de lol van cosplay? Is dat wat we willen bereiken voor die ene perfecte foto? Voor alle aandacht op een con?
Wees eens lief
Of we moeten weer leren tevreden te zijn met ‘goed genoeg’. Het draait niet om perfect zijn, maar om de kleine stappen vooruit die je zet. Om de liefde en aandacht die je in jouw cosplay stopt. Om de lol die je hebt met jouw creatie. Om alles wat je hebt geleerd en alle nieuwe mensen die je hebt leren kennen.
Dat begint bij jezelf. Accepteer dat je soms fouten maakt. Daar groei je van. Zet haalbare doelen – qua tijd, budget én skills. Vier alle kleine overwinningen en stappen vooruit die je zet. “Wees mild en begripvol voor jezelf. Zou je net zo kritisch reageren als een goede vriend deze fout maakte?”, zegt Dijckmeester.
Maar het is ook hoe je je naar anderen toe gedraagt. Natuurlijk, de ene cosplay is beter dan de ander. Maar er is altijd baas boven baas. En jouw cosplay wordt er niet beter van als je die van een ander afkraakt. Ga respectvol met elkaar om. Complimenteer een ander op diens harde werk. En als je niets goeds te zeggen hebt, zeg dan niets.
Pingback: Cosplay burnout herkennen en voorkomen- Masquerade Media